Eskişehir mutfağının öne çıkan özelliklerinden biri, yalnızca tarımsal ürünlere değil, doğadan toplanan otlara dayalı mutfak bilgisini de günümüze taşımasıdır. Bu geleneğin özgün örneklerinden biri olan Acı Gıcı Dolması, temel malzemesini ısırgan otundan alan geleneksel bir dolma yemeğidir. Bazı yerel kullanımlarda Acı Gıcı Dolması veya Acı Gıcı Sarması olarak da anılır.

Acı Gıcı Dolması belirli bir etnik grubun mutfağına değil, Eskişehir’in yerleşik yerel mutfak kültürüne aittir. Yemeğin merkezinde yer alan “acı gıcı” adı, yörede kullanılan ısırgan otu için kullanılan yerel adlandırmaya dayanır. Bu yönüyle yemek, bölgenin doğayla kurduğu gündelik ilişkiyi mutfağa taşıyan örneklerden biridir.

Yemeğin temel bileşenlerini uzun yapraklı ısırgan otu, bulgur, kavurma veya kıymalı iç harç, tuz ve baharatlar oluşturur. Geleneksel hazırlıkta yapraklar kısa süre işlemden geçirilerek sarıma uygun hale getirilir; ardından dolma içi benzeri şekilde hazırlanan harç yapraklara sarılır ve tencerede pişirilir. Bazı uygulamalarda iç harçta soğan ve farklı tahıl oranları da kullanılabilir.

Acı Gıcı Dolması'nı benzer dolmalardan ayıran temel özellik, asma yaprağı veya lahana yerine ısırgan otu yapraklarının kullanılmasıdır. Bu durum yemeğe kendine özgü hafif bitkisel karakter ve farklı bir doku kazandırır. Kullanılan otun mevsimselliği ise yemeği belirli dönemlerle ilişkilendiren önemli unsurlardan biridir.

Genellikle sıcak tüketilen Acı Gıcı Dolması, ev mutfağı içerisinde ana öğün olarak sofraya gelir. Etnografik açıdan değerlendirildiğinde doğadan toplama kültürü, mevsimsel mutfak bilgisi ve yerel üretim alışkanlıklarını yansıtır. Gastronomik açıdan ise Eskişehir mutfağının yalnızca hamur işi ve et yemeklerinden ibaret olmadığını gösteren; yöresel ot kullanımını öne çıkaran özgün lezzetler arasında yer alır.