Eskişehir mutfağının dikkat çekici özelliklerinden biri, göçlerle taşınan yemek kültürlerinin kent yaşamı içinde yeniden biçimlenerek yerel kimliğin parçası haline gelmesidir. Bu lezzetlerden biri olan Tava Lokum, Eskişehir’de özellikle göçmen mutfak geleneğiyle ilişkilendirilen, et ve hamurun dengeli birlikteliği üzerine kurulu geleneksel bir fırın yemeğidir. Bazı yerel kullanımlarda yalnızca Lokum ya da Etli Tava Lokumu adıyla da anılabilir.

Tava Lokum belirli bir etnik gruba kesin biçimde bağlanmasa da Eskişehir’de Kafkas ve Kırım kökenli göçmen mutfak kültürünün etkileriyle birlikte anılan yemeklerden biridir. Temel olarak mayalı hamur, kıymalı iç harç, soğan ve tarifin yerel yorumuna göre patates ile hazırlanır. Yumuşak dokulu hamur küçük parçalara ayrılır, iç malzeme ile şekillendirilir ve yağlanmış tepsi veya tavaya yerleştirilerek fırında pişirilir. Pişirme sonunda üzerine tereyağı eklenmesi, yemeğin karakteristik özelliklerinden biri olarak kabul edilir.

Tava Lokumu benzer hamur işlerinden ayıran unsur, kapalı börek yapısından çok yumuşak iç dokuya sahip olması ve etli iç harçla birlikte doyurucu bir ana öğün niteliği taşımasıdır. Genellikle sıcak tüketilir; yanında ayran, çay ya da mevsimsel eşlikçiler tercih edilebilir.

Etnografik açıdan değerlendirildiğinde Tava Lokum, göçmen toplulukların yeni coğrafyalarda koruduğu mutfak hafızasının örneklerinden biridir. Gastronomik açıdan ise Eskişehir’in çok katmanlı mutfak yapısını gösteren; gösterişli olmadan güçlü karakter sunan, paylaşım odaklı geleneksel sofraların temsilcileri arasında yer alır. Günümüzde özellikle ev mutfağında yaşamaya devam eden bu lezzet, kentin göç ve mutfak ilişkisini görünür kılan özgün tatlarından biridir.