Eskişehir Ziraat Bankası Merkez Şubesi, kentin erken Cumhuriyet döneminde şekillenen ekonomik ve idari yapısının en dikkat çekici örneklerinden biri olarak öne çıkar. Kıbrıs Şehitleri ve İki Eylül caddelerinin kesişiminde, ticaret merkezi ile geleneksel Odunpazarı yerleşimi arasında konumlanan yapı, kentte modern finansal düzenin mekansal karşılığını temsil eder. 

Mimar Giulio Mongeri tarafından tasarlanan yapı, 1928 yılında inşa edilmeye başlanmış ve 29 Ekim 1930’da hizmete açılmıştır. Mimari özellikleri bakımından I. Ulusal Mimarlık Akımı’nın belirgin örneklerinden biri olan bina; cephe düzeni, kemer kullanımı ve Selçuklu-Osmanlı etkili bezeme unsurlarıyla dönemin ulusal mimari arayışını yansıtır. 

Üç katlı olarak tasarlanan yapıda bodrum kat depo ve arşiv, zemin kat bankacılık hizmetleri, üst kat ise başlangıçta lojman olarak planlanmıştır. İç mekanda özellikle müşteri holünde görülen Bursa kemerleri, mukarnas başlıklar ve bezemeli sütunlar, yapının mimari karakterini güçlendiren unsurlar arasında yer alır. 

Simge yapı niteliği, yalnızca mimarisinden değil; kentin tarihsel gelişimindeki rolünden kaynaklanır. Cumhuriyet’in ilk yıllarında ekonomik hayatın merkezlerinden biri olarak konumlanan yapı, zamanla Eskişehir’in kentsel belleğinde yer etmiş önemli bir referans noktası haline gelmiştir. Günümüzde de özgün mimari özelliklerinin büyük bölümünü koruyan Ziraat Bankası Binası, kentin kimliğini yansıtan başlıca simge yapılardan biridir.